online redactie

Werken in en met een amateurensemble

In Diversen on 28 juni 2011 at 13:14

Blokfluitist schenkt aandacht aan de ervaringen van amateurspelers en –ensembles. Juist in het delen van ervaringen en het overdenken ervan ontstaan inzichten die heel nuttig en verrijkend kunnen zijn voor anderen. Ton le Coultre, blokfluitdocent uit Groningen bijt het spits af.

Dinsdag : Q-avond!
Voor de leden van Quintessens een avond die vastligt. Ieder van ons geeft de hoogste prioriteit aan ons samenspelen op de dinsdag . Bij hoge uitzondering slaan we wel eens over.
We beginnen met koffie/thee en eindigen vrijwel altijd met de “nazit” met een borreltje! Behalve het samen musiceren zijn we ook heel betrokken op elkaars wel en wee.
Eén van de belangrijkste kenmerken van een amateursensemble is de wil om samen iets “moois” te maken. Hoe ver kom je met dat moois? Dat heeft naar mijn mening met diverse factoren te maken. Ik put uit mijn ervaring met het ensemble Quintessens:
1) Allereerst vind ik belangrijk dat er een technische en muzikale basis is die bij alle leden min of meer gelijk is. Grote niveauverschillen ontnemen op den duur het muzikale speelplezier aan alle leden.
2) Maar alleen dat is niet genoeg: aan dat niveau moet gesleuteld worden om het te verbeteren. Immers: plezier in musiceren wordt voor een groot deel bepaald door ontwikkeling van het spel, het samenspel en het begrip van de muziek. Wij hebben hierbij het voordeel dat twee van onze leden een conservatoriumopleiding hebben gehad!

Het primaire leerproces
Hoe sleutel je aan het niveau? Voor ons geldt dat we ieder individueel les hebben en daarnaast als ensemble les nemen bij door ons benaderde docenten. Deze docenten coachen steeds aan de hand van concrete composities of vraagstellingen en werken dan met ons aan specifieke technische kwesties. Embouchure bijvoorbeeld of blaassnelheid om een betere stemming te verkrijgen. En dan :”uren maken” samen, want alleen dan ontwikkel je je tot een hechte eenheid!

Het secundaire leerproces
We hebben leren onderscheid maken tussen het individueel technisch/muzikaal niveau en het niveau als ensemble. Dit wordt behalve door de individuele mogelijkheden bepaald door de mate van bewustzijn in het samenspel: samenklanken (dus zuiverheid!), gelijkheid, intentie van de muziek op eenzelfde manier verstaan en dan toepassen in de muziek. We merken vaak dat er dan een natuurlijke frasering ontstaat die door elk lid kan worden gespeeld. De investering in techniek, begrip, bewust luisteren en intensief samenwerken betaalt zich uit in gemak, plezier en natuurlijkheid.
De verschillende persoonlijke kwaliteiten binnen ons ensemble geven ook een meerwaarde:
de één heeft kennis en kunde van repertoire en didactische vaardigheden, de ander is erg goed in creatief slagwerk, weer anderen kunnen virtuoze stukken spelen. Zo is het voor ons als gevorderde amateurs: we benutten elkaars mogelijkheden en samen stijgen we boven ons zelf uit.

Instrumentarium
Iedere repetitie zijn we als vermeld bezig met het samenspel: gelijkheid, zuiverheid, interpretatie. Maar een kapitale vraag is ook: welke fluiten gebruiken we?
Begonnen we aanvankelijk met wat sopranen en alten en kunststof tenor en bas, in de loop van de jaren is er door ons naar vermogen geïnvesteerd in blokfluiten. Hierbij hebben we bewust gezocht naar instrumenten die in ons ensemble pasten. We hebben nu de beschikking over alle blokfluiten ( a=440) van sopranino tot subbas van goede kwaliteit. Bijzonder hieraan is dat er mede door onze toewijding aan elkaar een gezamenlijke investering is gepleegd aan het instrumentarium en daarmee aan het werkproces. De fluiten zijn een belangrijk bezit, en symboliseren ook onze verbondenheid.
Om logistieke redenen repeteren we nu altijd bij ondergetekende omdat bij mij de kanjers staan.

Het sociale proces
Onze kracht als ensemble is ook dat we elkaar kunnen bekritiseren zonder problemen. Zo kunnen we besluiten om een bepaalde partij door iemand anders te laten spelen, omdat die het mooier of beter kan. We gaan voor het beste resultaat en zoeken naar de beste bezetting. Dit aspect van wederzijds vertrouwen vinden we heel belangrijk en voor ons vormt dit sociale aspect van het samenspelen daardoor de centrale bepalende factor voor groei, en toenemend speelplezier.
Onze bezetting is bijzonder vind ik: de jongste is 20, de oudste 60. Door onze doelgerichtheid van het samen zo goed mogelijk musiceren in een heel open sfeer is dat geen enkel punt!
Het gebeurt natuurlijk af en toe dat er een mutatie plaats vindt. We merken dat de basis in ons ensemble goed is, en onze gewoonte om persoonlijk maar wel respectvol te opereren maakt de entree van een nieuw lid een stuk makkelijker, zowel voor het nieuwe lid als voor de bestaande structuur.

Optreden
Als je zo bezig bent is het natuurlijk erg leuk om op te treden. Dat doen we dan ook.
Een optreden stimuleert tot afwerking van je spel: de puntjes op de i!
Vaak levert het ook wat op en daar maken we als ensemble weer uitstapjes van naar blokfluitevenementen (Blokfluitdagen in Mechelen!) Daar vragen we als ensemble ook les, want je ziet op evenementen vaak docenten die ver weg wonen, of anderszins moeilijk bereikbaar zijn. We houden allemaal van een afwisselend programma en zijn gelukkig in staat om altijd weer een verrassend en divers programma samen te stellen. Van ons publiek krijgen we dan ook vaak te horen: wat een boeiend, gevarieerd programma!
Vaak beginnen we met composities uit de renaissance, dan vroeg barok, barok en daarna naar meer hedendaags. We kiezen voor zulke chronologische programma’s om een gevoel van ontwikkeling mee te krijgen. Er werd en wordt ongelooflijk veel mooie, interessante, leuke (maar soms duivels lastige) muziek geschreven.
Om een indruk te geven van zo’n programma noem ik hier de stukken die we afgelopen september speelden tijdens een koffieconcert:
Estampie (bew. Saskia Coolen); Padouana uit Suite nr.20 van Joh. H. Schein; Concerto RV 533 van Vivaldi; Sonata in d moll van Mr. Loeillet; Fantasia van Eileen Silcocks; Installaties 1,3,5 van Frans Geysen; Indian Summer van Matthias Maute; uit: I Continenti Oceanië en Zuidamerika en tot slot De Amsterdamse grachten . Toegift: Iers: King Williams Ramble
Dit is best een ambitieus programma en daarvoor repeteren we vanzelfsprekend intensief.
De weken voor het optreden repeteren we in ieder geval twee keer in de week. Dat werkt voor de precisie van het samenspel heel erg goed: het verhoogt de concentratie waardoor weer meer natuurlijkheid ontstaat en we nog hechter samenspelen.
We maken afspraken over kleding, zijn ruim op tijd op de plaats van het concert om in te spelen, want akoestiek verkennen vinden we heel belangrijk.

Repertoire – waar?
Waar haal je die muziek vandaan? Dat is gewoon: NEUZEN! Overal in muziekwinkels muziek inkijken, maar ook: luisteren naar muziek, blokfluitdagen aflopen en snuffelen in de muziek van uitgevers, tips krijgen van docenten enz. De Blokfluitdagen in Mechelen zijn voor ons een enorme inspiratiebron, ook wat bladmuziek betreft!
Het internet kan een waardevolle bron van bladmuziek zijn, en daar vind je soms ook muziek die moeilijk anderszins te vinden is en bovendien vaak gratis.

Info
Wij vinden het prettig als anderen kunnen volgen wie we zijn en wat we doen. Daarom hebben we een plekje op het internet waar we belangstellenden informeren: www.quintessens.info

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: